Thứ Sáu, 5 tháng 1, 2018

365 & 365

DOANH NGHIỆP: TƯ DUY HỆ THỐNG VÀ VÒNG TRÒN LẨN QUẨN


18 năm trước, tôi được SC Johnson & Son (một tập đoàn đa quốc gia có tổng hành dinh tại Mỹ) cử sang Bangkok tham dự một khóa học về tư duy hệ thống (System Thinking) do Giáo sư Roy Masanori Tomizawa – một giáo sư người Mỹ gốc Nhật – trực tiếp đứng lớp.

Đây là khóa học dành riêng cho thành viên ManCom (Management Committee, tạm dịch là Ban giám đốc) của công ty. Có thể nói, khóa học đã làm thay đổi toàn bộ tư duy của tôi – chuyển đổi từ lối tư duy thông thường, cắt khúc, rời rạc sang tư duy mang tính hệ thống, liên đới, gắn kết, và quan hệ mật thiết với nhau.

Trong khóa học này, vị giáo sư cũng đưa ra một ví dụ mà tôi nhớ đời và luôn liên tưởng đến mỗi khi nghĩ về cảnh giao thông hỗn loạn ở VN, và thường bật cười mỗi khi nghe các quan chức VN đưa ra các biện pháp giải quyết tình trạng giao thông ở VN.

Giáo sư cho ví dụ về một “vòng tròn siết chặt” (Reinforcing Loop) như nạn kẹt xe ở các thành phố. Khi kẹt xe, ai cũng nghĩ là do đường hẹp nên tìm cách mở đường. Sau khi mở đường, giao thông thông thoáng, người dân lại tăng cường mua xe. Xe nhiều lên, tình trạng kẹt xe lại tái diễn. Lại mở rộng đường, lại mua thêm xe, lại kẹt xe, lại mở rộng đường…. Và cứ thế, cái vòng lẩn quẩn lặp đi, lặp lại và ngày càng siết chặt thêm.

Tôi cũng liên tưởng tới cái vòng lẩn quẩn của doanh nghiệp Việt: Doanh nghiệp nhỏ thường ít tiền nên không thể thuê nhân sự giỏi. Không có nhân sự giỏi, doanh nghiệp không thể phát triển > lại thiếu tiền > lại không thuê được nhân sự giỏi > lại không phát triển > lại thiếu tiền > lại thiếu người giỏi… Cái vòng này cũng siết chặt các doanh nghiệp nhỏ và vừa của VN, tưởng như không có lối thoát.

Có cả đấy! Thoát bằng cách nào? Mọi người chờ đón ở bài viết tiếp theo nhé!

24 & 24 - 247 & 247 - 365 & 365